Goedverenigingsbestuur

127. Geld verdienen aan je congres? Kijk naar de ASAE!

Komende week, op donderdagmiddag 11 november, vindt het 6de VM congres plaats. Locatie is de Nieuwe Kerk in Den Haag. Natuurlijk ben ik weer van de partij. Dit congres is immers de enige gelegenheid van het jaar in ons land om diverse honderden verenigingsprofessionals te ontmoeten. Ter aanvulling neem ik ook al weer een aantal jaren deel aan het ASAE congres, Annual Meeting & Exposition genoemd, laatstelijk in Los Angeles. Ik heb daar enkele recente posts aan gewijd. In december vindt haar jaarlijkse Technology Conference plaats.

Deze beide activiteiten leggen de ASAE alles behalve windeieren. Het augustus congres leverde een winst op van $ 2,5 miljoen en de december conferentie is doorgaans goed voor $ 1,5 miljoen, dus 4 miljoen dollar winst per jaar, alleen al met deze twee activiteiten. De opbouw van die winst ken ik niet, maar het zal me niet verbazen als de ASAE ook nog flink verdient aan de hotelkamers die wij via haar kunnen boeken. Daarnaast vinden er het hele jaar door nog tal van andere activiteiten plaats, steeds vaker ook virtueel. De inkomsten uit contributie maken een slechts bescheiden aandeel uit van de jaarlijkse inkomsten.

Wat opvalt is dat de ASAE zo'n volstrekt ander type vereniging is dan waar wij hier mee vertrouwd zijn. Dat geldt trouwens voor heel veel Amerikaanse verenigingen. Ze worden geleid als een bedrijf en er wordt stevig ingezet op geld verdienen. Het salaris van de ASAE verenigingsdirecteur is dan ook een veelvoud van onze Balkenendenorm. En dan te bedenken dat bestuursleden en dergelijke hun kosten van reis en verblijf niet vergoed krijgen. Het is immers een eer om de club te dienen!

Alle ondernemingslust vindt uiteraard plaats met de blik op het lid. En hier wordt het interessant. Want de ASAE presenteert zich weliswaar als een organisatie voor verenigingsprofessionals, maar het is geen zuivere beroepsvereniging. De ASAE kent namelijk twee soorten lidmaatschap: een voor individuen en een voor commerciele organisaties (industry partners genoemd) die actief zijn in het verenigingsdomein. Beide categorieen leden nemen deel aan de congressen.

5522 personen namen deel aan het augustus congres in Los Angeles. Dit aantal is samengesteld als volgt:

• 2856 executives (in 2009 2183)
• 1894 exhibitors (in 2009 1798); het betreft 439 ondernemingen (2009 436) in 733 stands.
• 772 other participants (in 2009 920); hiertoe behoren gasten, echtgenotes, persmensen, vrijwilligers, leveranciers, stafleden.

Ruim 5000 deelnemers is niet slecht. Toch vind ik de verhouding tussen verenigingsprofessionals en ondernemingen, die aan verenigingen verdienen---de beurs met stands wordt heel eufemistisch Solutions market genoemd---ook dit jaar weer scheef. Het aantal verenigingsprofessionals steeg met bijna 700, niet slecht. Ik gun het ons vak van harte als er nog meer verenigingsprofessionals aan het congres zouden deelnemen. De ASAE heeft immers ruim 20.000 leden, zij het dat deze niet allemaal verenigingsprofessional zijn. De samenstelling van het ledenbestand op dit moment ken ik niet.

Noord Amerika (dus VS en Canada) kent vele honderdduizenden verenigingen en andere nonprofits (want als je daarvoor werkt ben je ook welkom als lid). De markt van verenigingsprofessionals is dus enorm, maar de penetratiegraad van de ASAE is naar mijn mening heel erg laag. En dan heb ik het nog niet over het stijgend aantal buitenlandleden (Australie, Nederland en vele andere). Hoe de ASAE met deze uitdagingen omgaat, ik heb geen idee. Ik lees of hoor er niets over, Het zal wel Boardroom werk zijn.

Terug naar eigen land. We hebben hier gelukkig het VM congres en sinds kort ook een actieve VPN, onze beroepsvereniging. Het is een goed idee van het bestuur om een bijeenkomst te beleggen, voorafgaande aan het congres. Ik zal er zijn, in Bar Restaurant Pavlov, Spui 173 Den Haag, vanaf 10.00 uur. Tot daar of even later in de Nieuwe Kerk.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach.

 

125. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (3)

In mijn vorige artikel schreef ik over vakantie als compensatie voor een (werk) leven dat uit balans is. Nu gaat het over congresdeelname als compensatie voor een werkleven, waarin werkelijk leren te weinig aan bod komt. Te vaak wordt ervaring opgebouwd door een of enkele malen iets nieuws te leren en dit dan eindeloos, zij het met wat aanpassingen, te herhalen. Niet bepaald een op innovatie ingestelde houding, die menig werkgever wel best vindt.

Tijdens de Final Night Celebration--special guest Cyndi Lauper--van het congres, die plaats vond op het California Plaza Water Court, had ik een geanimeerde discussie met een goede bekende van me, directeur van een alumnivereniging van een Nederlandse universiteit. We hadden het over de merites in leer- en ontwikkelingsopzicht van deelname aan een congres als dit. Ik bracht te berde dat ik al in diverse sessies had meegemaakt dat slechts enkelen in de zaal een bepaalde publikatie kenden of zelfs hadden gelezen, die hetzij algemeen bekend mag worden verondersteld (zoals 7 Measures of Success) of die, van de hand van de spreker van de sessie, zeer onlangs had gestaan in het ASAE blad Associations Now.

Deze observatie, die overigens niet op zich staat, zette me aan het denken over de ruimte die verenigingsprofessionals zichzelf gunnen en dus bij hun baas weten te verwerven om afstand te nemen van hun werk, te reflecteren, te lezen, intercollegiale uitwisseling te hebben, bij te tanken. Mijn gevoel zegt me, de goeden niet te na gesproken, dat dit wel beter kan. Ik doel hier dus op bezig zijn met je vak als verenigingsprofessional en niet op allerlei zaken waarmee je druk bent en die te maken hebben met je organisatie (bureau, vereniging) en met de beroeps- of bedrijfsuitoefening van je leden.

 In een aantal gevallen was de kwaliteit van het gebodene op het congres beneden de verwachting van mijn Nederlandse mededeelnemers. Ik zelf heb amper teleurstelling ervaren omdat ik, als onderhand  'ervaren' ASAE congresganger, scherp selecteer wat ik bijwoon. Maar tegenvallen kan het natuurlijk altijd. In een van mijn congresblogposts op www.vm-online.nl kwalificeerde ik het ASAE congres als een vorm van ontwikkelingswerk voor het vak.

Er zijn immers zoveel mensen die betaald of onbetaald voor ontelbare verenigingen werken, en die mensen komen heus niet elk jaar naar het congres. Velen komen voor het eerst, zeker als zij werken voor een kleine vereniging. Als het ontwikkelingswerk is dan kun je, kort door de bocht gezegd, als deskundige op een bepaald gebied al gauw optreden als eenoog in een land van blinden. Maar, eerlijk is eerlijk, er treden ook keien van gezaghebbende (boeken schrijvende en goed verkopende) wetenschappers op in thought leader sessies.

Maar ja, wat is het effect van deelname aan een congres als dit? Het gaat voornamelijk om kennisoverdracht, het is een cognitieve exercitie, ondersteund met veel powerpoint- en filmmateriaal. Er wordt tijdens een sessie nu en dan, op aangeven van degene die de sessie verzorgt, een of enkele malen kort gediscussieerd door deelnemers, die naast elkaar of aan een ronde tafel zitten. Zo'n discussie blijft beperkt tot oppervlakkige uitwisseling.Ook vindt geen echte oefening plaats in bepaalde vaardigheden, terwijl er wel veel over wordt gepraat!

Als je (a) als enige van je vereniging (staf, bestuur) deelneemt en (b) alleen maar kennis overgedragen krijgt, wat is dan de kans dat deze beklijft bij jou en dat je er 'thuis' mee aan de slag kunt? Terwijl je aan het congres deelnam heeft het werk zich flink opgehoopt; en, wat nog belangrijker is, jij staat in je ervaring alleen. Ga je indrukken of inzichten overdragen? Ga je met je team samen aan de slag met een bepaald onderwerp, bij voorbeeld aan de hand van een publikatie, zoals enkele jaren geleden her en der gebeurde met het boek 7 measures of success? Ik schat in dat het leerrendement aan de bescheiden kant is. En dit is natuurlijk heel jammer als congresdeelname een compensatie-actie is!

Dit effectiviteitsargument geldt overigens ook voor trainingen, zoals nogal eens in onderzoek is vastgesteld. De grootste winst wordt behaald door het leren van de organisatie en van de mensen die er werken te realiseren via een combinatie van de volgende elementen: (1) als team, (2) kennisoverdracht (ook als het gaat om vaardigheden als communiceren, onderhandelen, omgaan met conflicten etc.), (3) vaardigheid oefenen plus (4) follow up in de vorm van coaching van het team en van de afzonderlijke leden. 

Pas in zo'n combinatie van leersituaties kan sprake zijn van een werkelijke investering in de kwaliteit van de mensen, de organisatie en haar belangrijkste processen. Ik vraag me af wanneer, if ever!, de ASAE een stap in die richting zal zetten, bij voorbeeld in de vorm van trainingen voorafgaande aan- of volgend op het congres, ook al brengt dit natuurlijk een extra belasting voor de deelnemers mee in termen van tijd en geld.

Wat natuurlijk ook nog zou kunnen is dat de ASAE haar congresconcept ingrijpend wijzigt. Maar ik zie geen tekenen die dit waarschijnlijk maken. De huidige formule van een Annual Meeting (congres) met een grote beurs als Solutions Market is te profijtelijk voor de ASAE. In elk geval vind ik dat er voor mij ook bij de huidige formule genoeg te halen is. Dus ben ik volgend jaar van de partij in St. Louis.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach. 

Andere artikelen over dit congres:

123. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (1), 26 augustus 2010.

124. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (2), 2 september 2010.

124. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (2)

Een van de sessies die ik op het ASAE congres (21-24 augustus, LA) bijwoonde ging over verenigingsdirecteuren, die al vele jaren bij een en dezelfde vereniging werken. Een lange verblijfsduur is een interessant fenomeen, waarover een hoop te zeggen is. Dat deden de aanwezigen dan ook. Als regel gaven zij, als zij behoorden tot de categorie met de lange verblijfsduur, diverse voor de hand liggende en doorgaans heel plausibele redenen. Daarover heb ik het graag een andere keer.

Natuurlijk werden suggesties gegeven die kunnen helpen om het zo'n lange periode 'uit te houden '. Een van de inleiders opperde dat het toch wel heel belangrijk is om af en toe eens afstand te nemen van je werk zodat je erover kunt reflecteren. Concreet: neem eens een week, misschien zelfs wel twee, vakantie. Mijn schoenen vielen uit. Natuurlijk ken ik de Noord Amerikaanse bedrijfs- en arbeidscultuur; inderdaad, twee weken vakantie per jaar is al heel wat!

Maar wie hard werkt en mogelijk nog wat prive zorgen met zich draagt, heeft allereerst behoefte aan recuperatie, herstel, even bijkomen. Misschien ben ik een verwende Westerse man, die niet zonder een lange vakantie kan. Wat ik wel weet is dat het werk niet binnen een week uit 'mijn systeem' is en dat het er al gauw weer insluipt in de week voorafgaand aan vertrek naar huis. Dus hoezo reflectie in een of twee weken in de context van het Amerikaanse arbeidspatroon? Natuurlijk zal mijn Amerikaanse collega zich best kunnen ontspannen en natuurlijk gaat zijn onbewuste gewoon door hem allerlei informatie aan te reiken.

Maar reflectie is voor mij toch vooral een bewuste activiteit, bijna meditatief van aard. Ik word erbij geholpen door rust en aandacht; door het systeem geleidelijk uit me weg te voelen vloeien; door te lezen over onderwerpen die mij interesseren, inclusief romans, biografieen e.d.; door met dierbaren van gedachten te wisselen over wat me bezig houdt of wat plotseling in het gesprek opduikt, alsof het daar al een tijd op zijn beurt heeft zitten wachten.

 Vakantie is voor de meeste mensen in onze samenleving iets heel belangrijks. Er worden hoge verwachtingen aan gekoppeld, waardoor teleurstellingen al bij voorbaat worden ingebakken. Er is veel geschreven over vakantiestress (voor, tijdens en na) en relaties die tijdens vakanties worden beeindigd. Vakantie is voor veel mensen als het ware een compensatie voor een dagelijks leven dat niet goed in balans is. We willen teveel in te korte tijd, alleen of samen met persoon X of Y of met groep A of B. Ik zeg hier niets nieuws.

Als we ons dagelijks leven, ook ons werkleven, evenwichtiger en minder overladen zouden leven, dan zouden we niet zo'n groot verlangen (hoeven) opbouwen naar het geweldige leven dat onze vakantie voor ons moet zijn. We zouden veel minder of misschien wel geen compensatie nodig hebben. We zouden gewoon door de week nu en dan tijd voor onszelf kunnen inruimen, misschien zelfs wel op een vast moment en misschien zelfs ook wel voor reflectie.

Het gaat dan om vragen als: waar ben ik mee bezig? Welk leven leef ik eigenlijk? Wat betekent mijn werk  voor mij? Past het (nog steeds) bij mij? Zo ja, kan ik dan aangeven waarom dat zo is? Zo nee, wat mis ik er dan in? Wat weerhoudt me ervan om me te orienteren op een ander leven, een andere toekomst? Enzovoort enzovoort. En vooral: tot wie wend ik me als ik behoefte heb aan een klankbord, aan iemand die me helpt om de goede vragen te stellen en die me bij de les houdt, de les die nu en dan behoorlijk confronterend kan zijn.

Want wie zijn comfort zone verlaat ontmoet onvermijdelijk onzekerheid, twijfel en angst. Juist de weg tussen de oude comfort zone en de nieuwe kan lang zijn en tegelijkertijd ook heel bevrijdend en rijpend. Vaak is het een heus avontuur om een nieuwe weg in te slaan, terwijl de bestemming nog niet in zicht is. Loopbaancoaches en -begeleiders zijn de professionals bij uitstek bij wie je te rade kunt gaan om deze via nova* te zoeken, in te slaan en onderzoekend tot een goed, bij jou passend einde te brengen. Daarover heb ik in de betreffende sessie niets gehoord.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

* Zie bij voorbeeld www.vianovaloopbaanbegeleiding.nl

Gerelateerde artikelen over dit congres:

nr. 123. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (1), 26 augustus 2010.

123. Het ASAE congres in Los Angeles: enkele observaties en reflecties (1)

Al een aantal jaren neem ik deel aan het congres van de ASAE: de American Society of Association Executives. Ik ben lid van die club. Zij heeft 22.000 leden, van wie de helft werkt bij een kleine vereniging (minder dan 10 werknemers). Op dit blog schrijf ik elk jaar over mijn deelname aan dit congres (Chicago, San Diego,  Toronto). De volgende congressen vinden achtereenvolgens plaats in St. Louis (2011), Dallas (2012) en Atlanta (2013).

Ik ben een ervaren verenigingsman, ervaren aan beide kanten van het groene laken: als directeur en als bestuurslid. Ervaring vind ik belangrijk, zij wordt nogal eens onderschat. Maar ervaring krijgt mijns inziens meer waarde als zij bij voortduring wordt gevoed door nieuwe ervaring, kennis en inzichten van anderen en van mijzelf. Die nieuwe voeding haal ik vooral uit de VS.

Het belang van nieuwe voeding geldt vooral voor een 'beroep' als dat van verenigingswerker, om het maar zo algemeen mogelijk uit te drukken. Deze werksoort, dit 'vak' kent immers geen wetenschappelijke basis, er wordt niet systematisch onderzocht, geen kennis opgebouwd. Maar toch blijft inspiratie nodig, ook al moet zij komen van anecdotes, speculatieve theorieen en goed bedoelde generalisaties. Ervaringen en hypothesen worden gedeeld, dit is belangrijk voor de ontwikkeling van professioneel bewustzijn.

Voor mij is deelname aan dit congres een vorm van educatief toerisme. Ik ben de hele dag in touw in een goed gefaciliteerde omgeving en neem 's avonds deel aan leuke activiteiten. Ik let goed op aan welke sessies ik deelneem en maak veel aantekeningen. Want ik verzamel kennis, ook 'tacit knowledge' en ik wil die kennis graag delen met anderen in woord en geschrift. 

Deze keer was de Nederlandse delegatie groter dan ooit: er was een georganiseerde groep van 15 personen (inclusief twee Vlaamse collega's); bovendien heb ik nog een handvol andere Nederlanders ontmoet, die op eigen gelegenheid of uit anderen hoofde aan het congres deelnamen. Zij die voor het eerst deelnamen bleken nogal eens teleurgesteld over wat zij in een sessie hadden gehoord, bij voorbeeld als het ging over social media. 'Zij hadden meer verwacht'.

Dit is natuurlijk een veel voorkomend probleem, vooral bij een groot aantal deelnemers. Dit doet zich ook bij wetenschappelijke congressen voor: er zijn enerzijds altijd deelnemers die al veel van het betreffende terrein/onderwerp weten en anderzijds deelnemers die zich komen orienteren. Op de schaal van een congres als dit --5000 + een paar honerd online--is het onvermijdelijk dat je als presentator van een sessie (learning lab) om te beginnen niet weet wie er in de zaal zitten, zodat je je verhaal niet op hun niveau kunt afstemmen. Voorts kun je er vergif op innemen dat je verhaal bij een deel van de mensen niet aankomt en bij een ander deel als oude kost wordt ontvangen. Niemand tevreden dus.

Ik zie zo'n congres vooral als een vorm van ontwikkelings- en zendingswerk voor het werkveld; de verenigingswereld is zo groot en divers, er zijn zoveel kleine verenigingen, besturen, directeuren en stafleden, er is zoveel basaal ontwikkelingswerk te doen, de mensen in de kleine verenigingen werken zo hard dat zij aan reflectie niet toekomen. Professionalisering is een verre wensdroom. Dus biedt deelname aan een congres uitkomst.

Als je zelf al het een en ander weet van een bepaald onderwerp, dat vrij nieuw en bovendien veelbelovend is, dan is het een toevalstreffer als je binnen zo'n algemeen congres, met zoveel onderwerpen--ik noem het een omnibus congres--echt dingen aan de weet komt die je verder brengen. Hoewel je dit natuurlijk nooit kunt uitsluiten.

Mijns inziens kun je dan beter naar een gespecialiseerd vakcongres gaan of deelnemen aan een netwerk van gelijkgerichten en -geinteresseerden. Overigens, bij tal van nieuwe en hype-achtige onderwerpen kun je zelf al gauw een aardige expertstatus verwerven, ookal zal die waarschijnlijk maar van korte duur zijn, gezien het hoge tempo van de technologische en commerciele ontwikkelingen. Overigens is het natuurlijk ook altijd de moeite waard om sessies over andere onderwerpen bij te wonen, ter verbreding van je horizon. Het is mijn ervaring dat je juist daar aardige inspiratie kunt opdoen die je goed van pas kan komen bij het onderwerp van je primaire interesse.

Met andere woorden, zoals zo vaak in het leven, spelen ook hier verwachtingen een belangrijke rol. Het is belangrijk om te weten wat je wilt en waar je daarvoor terecht kunt. Ik vind op dit congres elk jaar nog voldoende van mijn gading voor de kennisbehoefte die ik heb. In de presentaties en in de bookstore. En voor andere kennis- en vaardigheidsbehoeften zoek ik andere educatieve gelegenheden. Ik ben natuurlijk niet alleen maar een educatieve toerist maar ook een educatieve veelvraat.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach, Los Angeles, 25 augustus 2010.

 

106. Vereniging en congres (2). Impressie van het 5de Verenigingsmanagement congres, 5 november 2009

Deelname aan het jaarlijkse VM congres--dit jaar in Theater Gooiland, Hilversum-- vind ik een must voor iedere verenigingsprofessional. Vooral collega's, die nog niet zo lang in het vak zijn, hebben er baat en belang bij om meer in de breedte te kijken en op sommige punten een wat diepgaander beschouwing te horen. En om, last but not least, vele collega's uit het hele land en werkzaam bij allerlei soorten verenigingen en daaraan dienstverlenende organisaties te ontmoeten en met hen uit te wisselen.

Het thema van het VM congres dit jaar was Meerwaarde voor de achterban, de leden dus, een mooi onderwerp, helemaal op zijn plaats in een economisch slechte tijd. Er hadden zich ongeveer 300 personen ingeschreven, amper minder dan vorig jaar. Dat is een mooi resultaat. Opmerkelijk is dat 40 personen niet kwamen opdagen, wat te zien was aan de niet afgehaalde badges. De organisatoren zijn aan het uitzoeken waarom 13% niet is verschenen. En zij sturen, tegelijk met de vraag naar de reden van de absentie, de usb stick met de presentaties toe. Een mooie service in het kader van klantenbinding. 

Ik neem altijd graag deel aan het VM congres en maak er veel reclame voor, ook op dit weblog. Deze keer bleef een deel van het programma helaas achter bij mijn verwachtingen. Misschien waren mijn verwachtingen te hoog. Het kan ook zijn dat er een zekere sleetsheid ontstaat in de congresformule, omdat het congres nu voor de vijfde keer volgens hetzelfde format werd georganiseerd. Ook het product 'VM congres' is wellicht toe aan herijking en een professionaliseringsslag. 

De vier casus presentaties vanuit verenigingen vond ik helaas niet bepaald aansprekend. Ze waren degelijk maar saai. Er spatten geen vonken vanaf, er was geen passie waarneembaar, ik werd niet geraakt. Er was weinig humor, er werd amper gelachen. Ik heb niets tegen 50+ heren, maar zeker drie van de vier presentatoren behoorden tot deze categorie. De vierde heer verving zijn directeur (vr), die helaas verhinderd was wegens verblijf in het buitenland.

De laatste casus inleider was de directeur van branchevereniging Bouwend Nederland. Een groter verschil in spreekvaardigheid dan tussen hem en zijn voorzitter Brinkman is niet denkbaar. De man presteerde het om zijn presentatie mooi binnen de tijd te houden (18 minuten) en tegelijk de beleving van de mensen in de zaal zo te beinvloeden dat het leek alsof hij bijna drie kwartier aan het woord was. Zo degelijk, zo saai. Vier power point plaatjes, en verder gewoon voorlezen. Jammer!

Ook de andere drie praktijkvoordrachten waren aan de saaie kant. Teveel details, verteld zonder spirit. Het videofilmje vooraf, waarin een lid van de betreffende vereniging vertelt wat zij voor hem betekent en een stemronde over een stelling achteraf konden daar niet veel aan veranderen, hoezeer dagvoorzitter Jos Wesselink ook zijn best deed om sprekers en zaal te enthousiasmeren.

En wat ik heel erg heb gemist is de take home message, de lessen die betrokkene heeft geleerd en de aandachtspunten waarop hij vindt dat je moet letten als je zelf zoiets wilt ondernemen (bij voorbeeld een lobbytraject). Met andere woorden: het congres zou echt meerwaarde hebben geboden als elke presentator aan het eind van zijn verhaal uit zijn eigen situatie zou zijn 'opgestegen' naar het algemene niveau van leerervaringen met transferwaarde.

Het congres begon op een bijzondere manier. Wim Wolbrink van Verteltheater Werder (www.werder.nl) trad samen met muzikant Karim een half uur op bij het programmaonderdeel 'In elk goed verhaal zit een crisis'. Hij vertelde een Marokkaans verhaal getiteld De Steniging. Het verhaal is een uitdrukking van de kracht van het leven (veerkracht), de kracht van het woord en de kracht van vergeving en verzoening. Aan het slot werd ons gevraagd om slechts heel kort in kleine groepjes onze indrukken uit te wisselen over het diepste punt/waar in het verhaal is de crisis het heftigst; de weg naar beneden, naar het dieptepunt; wat maakt de weg uit het diepe dal naar boven mogelijk.

Aansluitend hield Prof.dr. Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, een voordracht over het onderwerp Het laatste lid en de nieuwste lichting. Het was, zoals Schnabel watchers konden voorspellen, een onderhoudend en erudiet verhaal, eloquent gebracht, buitengewoon begrijpelijk en doorspekt met milde humoristische anecdotes of gewoon leuke invallen. Maar helaas met amper aandacht voor de branchevereniging, welke als regel toch het overgrote deel van het publiek in de zaal levert. Dit laat onverlet dat ik het een interessante presentatie vond.

Nederland is, aldus spreker, anders dan andere Europese landen (in Zuid en Oost), al vele eeuwen heel erg een verenigingsland. Verenigingen kunnen de overheid veel last geven. Het gaat immers om burgers die zich organiseren omdat zij hetzij iets wel hetzij juist niet willen. Schnabel gaf een brede historisch sociologische schets van ons verenigingsland. Hij onderscheidde diverse typen verenigingen en wees op de vele mengvormen die nu voorkomen om mensen te werven en te binden.

Hij besloot zijn voordracht met de onverwachte en prikkelende vraag of de stichting de vereniging van de toekomst is. Een stichting kent immers geen leden maar wel betrokkenheid (donateurs). Zij heeft andere consequenties, kent andere structuren en is in essentie minder democratisch. Maar misschien werkt zij wel efficienter en is zij ook effectiever! Ik vond het een intrigerende uitsmijter.

De laatste presentatie, na twee pauzes en vier casus voordrachten, werd gegeven door trendwatcher Hilde Roothart (www.trendslator.nl), de enige vrouwelijke spreker. Zij gaf een overzichtelijke presentatie met veel plaatjes en enkele filmpjes. Het was een welkome afwisseling ten opzichte van de casus presentaties, met name de voordracht van Bouwend Nederland, die er vlak voor zat. Roothart onderzoekt, selecteert en vertaalt trends.

Per trend maakte zij steeds een onderscheid tussen aan de ene kant maatschappelijke trend/inzicht en maatschappelijke waarden/behoeften en aan de andere kant  consumententrend/inzicht en consumentenwaarden/behoeften. Haar verhaal spitste zij uiteindelijk toe op vier trendslations, die voor verenigingen van belang zijn, op deze manier:

• verantwoordelijkheid en zingeving: kans voor vereniging is eerlijk.
• verbondenheid en opstandigheid: kans voor vereniging is verbonden.
• authenticiteit en herkenbaarheid: kans voor vereniging is lokaal.
• veiligheid en betrouwbaarheid: kans voor vereniging is transparant.

De systematiek is mooi, maar er zullen wel wat brainstorms en workshops voor nodig zijn om deze kansen handen en voeten te geven.

Los van de inhoud vond ik opmerkelijk dat zij een aantal keren sprak over Lessen voor de toekomst terwijl zij dan meteen erna zei dat de toekomst al lang begonnen is. Deze paradox had zij wat scherper mogen uitwerken. Daarnaast viel mij op hoe vaak ze het kennelijk nodig vond om bij een bepaald onderwerp te melden dat zij ten aanzien daarvan van mening verschilde met Paul. Deze informatie vond ik nou volstrekt oninteressant en gratuit en, Schnabel watcher sinds lange tijd, ook niet direct een aanbeveling voor haar. Verschillen van mening horen erbij maar zonder onderbouwing valt er weinig van te leren.

Terug naar de opzet van het congres: mijn favoriete vorm is maximaal 2 plenaire sessies, bij voorkeur een aan het begin en een aan het eind. En tussendoor parallelle workshops van minstens drie kwartier, waarvan iedere deelnemer er minstens twee kan bijwonen. Daarin zouden/hadden bij voorbeeld zowel de uitsmijter van Schnabel als de vier kansen van Roothart uitgewerkt kunnen worden. Natuurlijk zijn er ook vele andere onderwerpen die daar behandeld zouden kunnen worden. In elk geval kunnen op die manier kansen voor zowel meer diepgang als voor meer interactiviteit worden geboden.

Amusant vond ik het nogal forse microfoontje dat de sprekers voor hun mond droegen. Vanaf mijn plaats in de zaal leek het telkens weer alsof de spreker een grote wrat had tussen neus en mond. Het ding was er zo prominent dat ik er niet niet op die manier naar kon kijken.

Afsluitend, ik heb van een aantal programma onderdelen van het congres genoten; ik heb weer vele collega's gesproken en  me tegoed gedaan aan het fantastische buffet. En thuis lees ik op mijn gemak nog eens de presentaties door, die staan op de usb stick die ik bij inlevering van mijn badge mee kreeg.

Het 6de VM congres staat al in mijn agenda: donderdag 18 november 2010, waarschijnlijk in de Nieuwe Kerk te Den Haag. Noteer die datum!

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

Gerelateerde artikelen op dit weblog:

104. Vereniging en congres (1). Je congres is je visitekaartje, maar voor wie eigenlijk?

100. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (11). Houd beweging in je organisatie en verbind je activiteiten aan feiten in de buitenwereld (connectie aan context)  

 96. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (10). Veel aandacht voor innovatie in het ASAE congresprogramma, Toronto, 15 - 18 augustus 2009

95. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (9). Internationale Ronde Tafels in Toronto

 

93. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (7). In gesprek met enkele Canadese

beroepsverenigingen

 

92. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (6). Het jaarlijks congres als hoogtepunt. Voorbeeld: de APA

 

56. Congresseren in de Bush-2008. Niet samenwerken bestaat niet.

 

49. Congresseren in San Diego (1). Hoe doen de Amerikanen het?

 

41. Congresseren in de Bush--2007. Impressie van het 3de Verenigings Management Congres. En hoe nu verder met de '7 Measures'?

 

23. Congresseren in Chicago. 1001 manieren voor verenigingsprofessionals om bij te blijven: een impressie van de Annual Meeting 2007 van de ASAE.

Abonneren op dit blog kan via de opties rechts bovenaan de pagina. U bent van harte welkom.

 

104. Vereniging en congres (1). Je congres is je visitekaartje, maar voor wie eigenlijk?

Donderdag 5 november vond het 5de VM congres plaats, deze keer in Theater Gooiland in Hilversum. Ik heb alle VM congressen bijgewoond, te beginnen in Orpheus, Apeldoorn en vervolgens enkele keren in Burgers Zoo, Arnhem. Deelname aan dit congres vind ik een must voor elke verenigingsprofessional, het is voor beoefenaren van zo'n jong beroep als verenigingsprofessional het absolute minimum qua permanente educatie in een jaar. Over dit congres schrijf ik binnenkort meer.

In augustus woonde ik het jaarcongres van de ASAE bij, de American Society for Association Executives. Een beroepsvereniging dus. Plaats van handeling was deze keer Toronto. De ASAE is de grotere broer van de VPN, de Vereniging van Verenigingsprofessionals in ons land. Uitgeverij VM, tevens organisator van het VM congres, is zo slim om elk jaar het ASAE congres bij te wonen. Want met alle kritiek die we kunnen hebben op Amerika, we kunnen er ook veel van leren.

Onder andere in artikel 94 schreef ik over het congres van de ASAE dit jaar. Deze vereniging telt bijna 22.000 leden, behorend tot ongeveer 11.000 organisaties. Het aantal deelnemers was dit jaar 4.901, meer dan verwacht en minder dan de 6.500 van vorig jaar in San Diego. Dat zijn indrukwekkende cijfers. Maar zijn ze dat nog als we ze plaatsen in het perspectief van de totale verenigingenmarkt in de USA? Bovendien telt de vereniging ook leden uit tientallen andere landen, waarbij ons land voorop loopt. Voorts is er het perspectief van de samenstelling van de congresdeelname. Op beide perspectieven ga ik nu in.

Allereerst het perspectief van de dekkingsgraad. De gegevens (dus ook de uiteenlopende jaartallen, waardoor een helder referentiepunt ontbreekt) die ik hier presenteer zijn afkomstig van de ASAE. In 2004 telde de USA ruim 86.000 branche- en beroepsverenigingen en ruim een miljoen (1.010.365) filantropische ofwel liefdadigheidsorganisaties. In 2008 blijken er 89.409 beroeps- en brancheorganisaties te bestaan! Helaas maakt de Amerikaanse overheid (de fiscus, IRS) geen onderscheid tussen branche- en beroepsorganisaties. Ik ben niet in de statistieken van de Amerikaanse overheid gedoken. Ik volsta met een globaal beeld van de orde van grootte van de verenigingenmarkt, waarop de ASAE haar leden werft.

De verenigingen hadden in 2006 samen ruim een miljoen werknemers (1.013.724), een toename met 11 % vergeleken met 1997. De ASAE heeft bijna 22.000 leden. Onderstaand overzicht laat zien hoe zijn die leden zijn verdeeld over de verschillende categorieen beroepsbeoefenaren:

• 36% werkt bij een beroepsvereniging, 7.889 leden.
• 29% werkt bij een branchevereniging, 6.365 leden.
• 12% werkt bij bedrijven die werken voor de verenigingsmarkt, congresbureaus, hotels, 2.622 leden.
• 4% werkt bij filantropische/liefdadigheidsinstellingen/stichtingen, 889 leden.
• 5% werkt bij professionele secretariaatsbureaus (Association Management Companies),1.019 leden.
• 14% werkt bij diverse overige organisaties (federaties, onderwijs, overheid), 3.056 leden.

22.000 leden lijkt veel, maar afgezet tegen de markt van verenigingen en het aantal daar werkende  verenigingsprofessionals, vind ik het toch een bescheiden aantal.

Nu het perspectief van de congresdeelname dit jaar. De leiding van de vereniging meldt dat 'Nearly 5.000 association professionals and industry partners convened in Toronto (...... en dat de) final attendance numbers surpassed our expectations', vooral in deze barre tijden. Met andere woorden. Op de 6.500 van vorige jaar hadden ze zeker niet gerekend en de bijna 5.000 nu viel kennelijk nog erg mee. Het verschil had nog veel groter kunnen zijn.

Het volgende overzicht laat zien wie de 4.901 congresdeelnemers waren:

• 2.183 executives, dus leidinggevenden van verenigingen, hetzij directie- hetzij bestuursleden.
• 1.798 standhouders, aanwezig op de grote beurs, die vast onderdeel is van het congres. 436 bedrijven presenteerden zich in 733 standruimten (booths), in een grote expohal.
• 920 andere deelnemers onder wie gasten, echtelieden, pers, vrijwilligers, verkopers en stafleden.

Hieronder laat ik zien hoe de globale percentuele verdeling van het aantal congresdeelnemers was over de diverse doelgroepen. De gegevens heb ik gevonden in het blad Associations Now, 2009/10, paina 63).

• 47% van de executives waren afkomstig van 'individual membership organizations' (voorbeeld Girl Scouts of USA) en beroepsverenigingen.
• 22% was vertegenwoordiger van de wereld van de brancheverenigingen.
• 7% werkt voor AMC's.
• 7% werkt bij een adviesbureau.
• 3% werkt bij een bedrijf.
• 1% werkt bij een certificerende instelling.
• 6% werkt bij enigerlei andere organisatie.

Dus, voor wie organiseer je nu eigenlijk je congres? Uit professioneel oogpunt gezien zeg ik: voor goed 2.000 personen, de executives. Deze maakten slechts 44.55% deel uit van de congresdeelnemers. Hoezeer ik het congresprogramma ook waardeer, ik vind dat deze cijfers laten zien, dat de definitie van lid flink verwaterd is en dat de deelnemers uit de primaire doelgroep (de 2.183 executives) aan een gezichtsbepalende activiteit als het grote jaarcongres een minderheid vormen.

Zou het zo zijn dat de ASAE het congres  vooral ook ziet als een manier om geld te verdienen? Uiteindelijk wordt de CEO ook bij de ASAE afgerekend op financiele targets en kan hij een heel flinke bonus tegemoet zien als hij die haalt. Laten we niet vergeten dat de ASAE zich presenteert als een beroepsvereniging en dat zij tegelijkertijd heel bedrijfsmatig, ja als bedrijf wordt gerund. De ASAE is immers een Amerikaanse organisatie.

Mijn kritische noten in dit artikel laten onverlet dat ik het een prima bron van kennis en informatie vind. Het limaatschap beveel ik dan ook volgaarne aan.

Voor wie behoort tot de primaire doelgroep en het congres zelf ook eens wil meemaken, noteer dan 21 tot 24 augustus 2010, Los Angeles.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach.

Gerelateerde artikelen (over congressen) op dit weblog:

100. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (11). Houd beweging in je organisatie en verbind je activiteiten aan feiten in de buitenwereld (connectie aan context)  

 96. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (10). Veel aandacht voor innovatie in het ASAE congresprogramma, Toronto, 15 - 18 augustus 2009

95. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (9). Internationale Ronde Tafels in Toronto

 

93. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (7). In gesprek met enkele Canadese

beroepsverenigingen

 

92. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (6). Het jaarlijks congres als hoogtepunt. Voorbeeld: de APA

 

56. Congresseren in de Bush-2008. Niet samenwerken bestaat niet.

 

49. Congresseren in San Diego (1). Hoe doen de Amerikanen het?

 

41. Congresseren in de Bush--2007. Impressie van het 3de Verenigings Management Congres. En hoe nu verder met de '7 Measures'?

 

23. Congresseren in Chicago. 1001 manieren voor verenigingsprofessionals om bij te blijven: een impressie van de Annual Meeting 2007 van de ASAE.

 

100. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (11). Houd beweging in je organisatie en verbind je activiteiten aan feiten in de buitenwereld (connectie aan context)

Atlanta, de snel groeiende hoofdstad van de Amerikaanse staat Georgia, met het drukste vliegveld ter wereld, is een prima context voor het 9de congres van de beroepsvereniging ACR, de American Society for Conflict Resolution, dat daar vorige week plaats vond.

Ik vind context een belangrijk onderwerp voor een beroepsvereniging, omdat zij haar missie en activiteiten (i.c. congres en de te bespreken thema's) daaraan kan relateren. Dat kan helpen om de aandacht te trekken van de eigen aanhang, het publiek en de pers. Ik vind dat de ACR hier kansen heeft laten liggen. Daarom geef ik eerst mijn visie op de context, die mijns inziens relevant is voor een beroepsgroep, die haar bestaansgrond heeft in het oplossen van conflicten op andere wijze dan door juridische procedures of gebruik van geweld. 

De m.i. relevante Atlanta context bestaat voor mij uit tenminste 2 belangrijke figuren en hun maatschappelijke en politieke nalatenschap. Ik doel hier op Martin Luther King Jr. ('I have a dream'), voorman van de beweging voor gelijkberechtiging van Afro-Amerikanen, en op oud-president Jimmy Carter (geen tweede termijn, hij verloor helaas van Reagan). Beiden zijn Georgia prominenten, aan wie Atlanta aardig wat aandacht besteedt.

Voorafgaande aan het congres van de ACR--een van de clubs waar ik lid van ben, permanente educatie duurt immers een leerleven lang!--bezocht ik de met hen verbonden en aan hen gewijde locaties. Voor King is dat de in 1980 gevestige National Historic Site. Deze omvat het bezoekerscentrum, de historische Ebenezer Baptisten Kerk, Het King Centrum (zijn tombe en de Freedom Hall), zijn geboortehuis en Firestation no. 6: een museum dat de geschiedenis vertelt van de desegregatie van Atlanta's brandweer.

Martin Luther King jr. is van onvoorstelbaar grote betekenis geweest voor de burgerrechtenbeweging van de Afro-Amerikanen. Terecht heeft hij (in 1964) voor zijn werk de Nobel Prijs voor de Vrede ontvangen, net als trouwens Obama nu. Obama had m.i. zijn hoge bestaan nooit kunnen verwerven zonder de inzet en resultaten van deze grote vrijheidsstrijder en zijn beweging.

King werd geboren op 15 januari 1929 en vermoord op 4 april 1968, op het balkon van zijn motel in Memphis. Toen John Kennedy een aantal jaren eerder werd vermoord (Dallas), zei King al dat hem dat ook zou gebeuren. En toch ging hij door met zijn werk. Hij was een man met een missie en een man met een beweging. Overigens werd zijn moeder in juni 1974 doodgeschoten, toen zij op zondagochtend het orgel bespeelde in de Ebenezer kerk.

Ik heb diverse uren doorgebracht in het King museum, veel foto's en filmfragmenten gezien. Ik was er zeer van onder de indruk. Ik was al eerder getriggerd door de aandacht voor zijn boodschap (prachtige, kernachtige quotes) in diverse Amerikaanse steden waar ik de laatste paar jaar ben geweest, zoals San Francisco (in het museumkwartier) en San Diego (tegenover het Convention Center). King is terecht een nationale held van werelbetekenis geweest. En dat is hij nog steeds.

Terecht is zijn geboortedag, op ongebruikelijk snelle wijze (1980), via wet tot een van Amerika's 'patriotic holidays' geworden; zij het dat president Reagan de wet niet met erg veel enthousiasme tekende. Voor de beweging was de snel verworven status van nationale feestdag echter van groot belang, omdat het daardoor moeilijker werd voor rechts om recente civil rights verworvenheden terug te draaien. Deze feestdag herinnert iedereen eraan, dat 'the march for justice remains incomplete' (Patriotism in America, 1997, pagina 128).

De civil rights movement van King c.s. (niet te vergeten Rosa Parks, die de Montgommery Bus Boycot in gang zette) heeft altijd mijn grote belangstelling gehad, niet alleen vanwege het doel maar zeker ook vanwege de gehanteerde middelen: geweldloze weerbaarheid. King was dan ook zeer geinspireerd oor Mahatma Ghandi, die India langs deze weg naar onafhankelijkheid had geleid.

Wie een gevoel wil krijgen voor de achtergronden van de Negro Revolution in 1963 leze King's 'Why we can't wait' (1963, vele malen herdrukt). Terug naar de plek die ik bezocht:  met recht wordt daar ook veel aandacht besteed aan zijn echtgenote Coretta Scott King, de 'First Lady of the Modern Day Civil Rights Movement'. Tot haar dood begin februari 2006 heeft zij de boodschap van de beweging met verve uitgedragen.

En dan is er president Jimmy Carter, de 'pindaboer' uit Georgia. Ook Carter ontving de Nobel Prijs voor de Vrede (2002), met name voor zijn werk in het Midden-Oosten. Onder zijn begeleiding werd inmiddels alweer enkele tientallen jaren geleden een vredesverdrag gesloten tussen Egypte en Israel, dat tot op de dag van vandaag heeft stand gehouden. Ik heb zijn  Presidential Library & Museum bezocht. Ook dit is een indrukwekkende locatie: alles modern en tot in de puntjes verzorgd, gebruik makend van hedendaagse communicatie- en presentatietechnologhie.

Er is veel te zien en te leren over het Amerikaanse politieke systeem, over geschiedenis en beleid van de Amerikaanse regering in het algemeen en over de periode Carter in het bijzonder. Er is veel en prachtig gedocumenteerde informatie over leven en werk van zijn echtgenote Rosalynn, die zeker zo indrukwekkend is als haar man. Beiden zijn overigens nog steeds wereldwijd actief op het terrein van ontwikkelingssamenwerking (i.h.b. de bestrijding van ziekten, rivierblindheid) en vredesinitiatieven. Voor meer informatie www.jimmycarterlibrary.gov. Zie ook Facebook (Jimmy Carter Presidential Library) en Twitter (Carter Library).

Ik wil ter aanvulling nog een derde zeer bijzondere persoon noemen: Margaret (Peggy) Mitchell, op 8 november 1900 geboren in Atlanta en wereld beroemd geworden door haar boek Gone With the Wind (1935), waarvoor zij in 1937 de prestigieuze Pulitzer Prize ontving. Het werd verfilmd door David Selznick. De film ging eind 1939 in premiere en kreeg 10 Oscars. Het is een boek over survival, waarom overleeft de een niet en de ander wel verschrikkelijke gebeurtenissen. Deze overlevingskwaliteit noemt zij 'gumption'.

Voordat Margaret dit boek schreef was zij actief en zeer productief als journaliste (onder eigen naam!, zij was tweemaal gehuwd) voor de Atlanta Journal (Sunday Magazine), een zeer bijzondere prestatie, gegeven het ook t.a.v. vrouwen in de twintiger jaren sterke conservatisme in het Zuiden van de VS. Zij overleed op 16 augustus 1949 na te zijn aangereden door een taxi, terwijl zij met haar man de straat over stak om samen de film Canterbury Tales te gaan zien.

Ik noem Margaret als derde belangrijke persoon omdat zij al vanaf haar 19de als enige blanke actief was in de Afro-Amerikaanse gemeenschap van Atlanta. Daar was heel veel moed voor nodig. Na het succes van haar boek heeft zij buitengewoon veel liefdadigheidswerk gedaan, ook in de gezondheidszorg voor deze bevolkingsgroep. Helaas heeft zij de strijd en de successen van de Civil Rights Movement niet mogen meemaken.

Atlanta heeft een vrouwelijke burgemeester van Afro-Amerikaanse afkomst, Shirley Franklin. In 2010/2011 wordt, op een prachtige en centrale plaats in de stad, het Center for Civil & Human Rights Museum geopend. Atlanta kan nu met recht goede sier maken met de historie van een zware strijd, die vooral in het Zuiden van de VS is gestreden en die natuurlijk in het leven van alledag voor vele mensen nog niet af is.

En nu kom ik terug op mijn stelling over het belang voor een beroepsvereniging om alert te zijn op mogelijkheden voor connectie aan context. Ik vind het nogal vreemd dat in de plenaire sessies van het ACR congres vorige week helemaal geen melding werd gemaakt van King, Carter of het nieuwe museum.

Dat gold ook aan het feestelijke eind van het congres, zaterdagmiddag, toen de ACR Peacemaking Award werd uitgereikt aan Ambassador John W. McDonald. Er werd zelfs door niemand--noch de terugtredende voorzitter, noch zijn opvolger, noch de ambassador--melding gemaakt van het feit dat zojuist bekend was geworden dat aan Obama de Nobel Prijs voor de Vrede was toegekend! McDonald sloot zijn toespraak af met de krachtige tekst 'It is possible to make the impossible happen'! Daar had hij zelf drie fraaie voorbeelden van gegeven. En Obama's loopbaan en de Prijs zijn daar in zekere zin ook voorbeelden van.

Ik realiseerde me pas na het congres wat ik had gemist: de connectie met belangrijke feiten in de omgeving. Misschien heeft het te maken met politieke correctheid. Ik vind dat professionaliteit zich daardoor niet zou mogen laten belemmeren. Misschien heeft het bestuur van de ACR er gewoon niet aan gedacht. Ik heb ook geen media activiteit gezien in de zin van persberichten bij voorbeeld. Dat doet de ASAE, de Amerikaanse vereniging van verenigingsdirecteuren en andere verenigingsprofessionals, toch echt wel beter!

Maar het is niet helemaal redelijk om de ACR te vergelijken met de ASAE. De ACR bestaat nog niet zo lang, zij is het product van fusie van een zevental verenigingen. Het ledental is 5000. Op het bureau werken 8 personen. Heel veel werk gebeurt door vrijwilligers. Maar er moet toch iemand/een commissie zijn, die aandacht heeft voor kansen in de buitenwereld! Ik ga mijn kijk op de zaak voorleggen aan de ACR. Wie weet heb ik het helemaal bij het verkeerde eind of heb ik slecht gekeken of geluisterd. Maar ik was zeker niet de enige die connectie met context miste.

Een organisatie, waar (nog steeds) beweging in zit, let heel goed op kansen in de buitenwereld om bij aan te sluiten. Als het even kan creeert zij zelfs dergelijke kansen. Het zijn even zovele mogelijkheden voor free publicity en natuurlijk voor communicatie met doelgroepen, die relevant zijn voor de beroepsgroep.

Nogal wat beroeps- en ook andere verenigingen zijn in de loop der jaren lange tijd bezig met de eigen navel, dus te zeer op zichzelf en naar binnen gericht. Dat kan nodig en nuttig zijn, maar dient bij voorkeur kort en goed te gebeuren, zonder de blik naar buiten te verwaarlozen. Over de ACR en haar congres schrijf ik binnenkort.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

Atlanta, Georgia

96. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (10). Veel aandacht voor innovatie in het ASAE congresprogramma, Toronto, 15 - 18 augustus 2009

De Amerikaanse beroepsvereniging ASAE* hield dit jaar haar jaarcongres in Toronto, Canada. Vorige jaren waren de locaties achtervolgens Boston, Chicago, San Diego (2008). Volgende jaren vindt het congres achtereenvolgens plaats in Los Angeles, St.Louis en Dallas. Het is voor steden heel belangrijk om congressen van grote verenigingen 'in huis' te hebben vanwege het economisch effect ervan op de lokale economie. 

Het is dan ook niet verwonderlijk dat zich op de beurs, die tegelijk met het congres en in hetzelfde gebouw wordt georganiseerd, altijd tientallen staten en steden van de USA presenteren als fantastische congresstad. Ook andere landen en steden presenteren zich daar, waaronder ons land, Belgie, Dubai, Londen, Schotland, Singapore en Zuid Afrika.

De honderden organisaties, die er zich presenteren, bieden allemaal producten en diensten aan, die beantwoorden aan behoeften van verenigingen en hun leden. De beurs heet dan ook met een fraaie term 'the association solutions marketplace (expo)'. De product categorieen zijn: adverteren/promotion, badges/tassen e.d., audio-visuele producten, allerlei communicatiediensten, computer services, software voor ledenadministratie en registratiesystemen, luchtvaartbedrijven, autoverhuur, adviesbureaus, congresbureaus, toerismebureaus, secretariaatsbureaus (AMC's), verzekeraars, kantoorbehoeften in de meest diverse zin, dienstverlening aan leden enzovoorts. Al met al een indrukwekkende omvang en diversiteit.

Waar het natuurlijk om gaat is het programma en de gesprekken eromheen. In het programma was dit jaar meer ruimte en serieuze aandacht voor innovatie dan tot nog toe. Meer presentaties en gesprekken gingen over change, over dingen anders doen en nieuwe dingen proberen. Mogelijk komen hier drie invloedslijnen samen: de Change mantra van Obama, de snelle opkomst van de Social Media en de ingrijpende economische crisis, die Noord Amerika treft.

Zonder mislukkingen is innovatie onmogelijk. Ook over fouten en mislukkingen werd meer gesproken dan voorheen. De focus was toen erg op succes. Maar, zoals we allemaal weten, daar leer je niet zo veel van; want wat doe je als het succes er plots niet meer blijkt te zijn? Veel bedrijven en ondernemingen kiezen het zekere voor het onzekere en laten daarmee mogelijk grote kansen liggen.

Kansen die je kunt ontdekken door nieuwe dingen te ondernemen. Uit de 7 Measures weten we, dat excellente verenigingen heel productief omgaan met mislukkingen, het zijn voor hen geweldige leerervaringen, die diepgaand worden geanalyseerd en waarover openlijk wordt gesproken.

Het is natuurlijk leuker om positieve en vooral succesverhalen rond te kunnen vertellen, maar toch zou het de moeite waard kunnen zijn om ook de dingen die niet zijn gelukt--stel dat we die hebben geprobeerd--met elkaar te delen in plaats van ze weg te stoppen. Als het wat normaler wordt om het ook over mislukkingen te hebben, wie weet dat we daarmee na verloop van tijd enorm zouden kunnen winnen aan creativiteit en productiviteit.

Daar zouden veel verenigingen wel bij kunnen varen. Want de tijd waarin de meeste verenigingen zijn ontstaan en hebben bestaan, heeft echt 'zijn langste tijd' gehad. Oude en beproefde oplossingen zullen steeds minder werken en steeds sneller obsoleet worden. De omstandigheden zullen verenigingen dwingen tot innovatief handelen.

Wordt vervolgd.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

1 september 2009.

* ASAE staat voor American Society for Association Executives & The Center for Association Leadership.

95. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (9). Internationale Ronde Tafels in Toronto

Na de bijeenkomsten van de Nederlandse deelnemers aan het ASAE congres met enkele Canadese beroepsverenigingen op vrijdagochtend 14 augustus (zie artikel nummer 93) volgde een lunch in het Metro Convention Centre van Toronto. Er waren nu ook vertegenwoordigers van verenigingen uit andere landen (onder meer Australie, India, Turkije) aanwezig. Aansluitend volgden twee Ronde Tafel discussieronden.

Elke ronde bestond uit twee gedeelten: a) discussie aan de tafels (20 tot 30 minuten)en b) plenaire rapportage en discussie (idem). Elke ronde kende drie gespreksonderwerpen, een per tafel. In de eerste ronde waren de gespreksonderwerpen: membership, branding and marketing, products and services. De onderwerpen voor de tweede ronde waren: technology, volunteers, operations and HR.

Wat voor de ASAE als geheel geldt, ging ook nu op. Er zijn niet alleen verenigingsprofessionals bij aangesloten maar ook secretariaatsbureaus (zogeheten Association Management Companies, AMC's) en allerlei andere dienstverleners, zoals congresorganisatoren, softwareleveranciers, makers van badges en tassen, uitgevers en nog vele andere. Kortom, alles wat een vereniging nodig heeft en wat zij maar ten dele of in het geheel niet zelf kan doen, koopt zij in.

Aan de tafels waaraan ik zat, was er ongeveer een evenwicht tussen verenigingsmensen en dienstverleners. De verenigingsmensen waren, naast mijzelf, o.m. de directeur van de Amerikaanse vereniging van anesthesiologen en de directeur van een grote Australische brancheorganisatie van bouwondernemers.

Ik beperk me hier tot de weergave van de belangrijkste punten uit de discussie over lidmaatschap (onderwerp van mijn eerste tafel).

• Verenigingen zijn veel te veel geneigd te 'zenden', aan hun (beoogde) leden te vertellen waarom zij lid zouden moeten worden/blijven en wat de vereniging allemaal te bieden heeft qua producten, diensten en activiteiten. Deze communicatie (het verkopen van de club) dient zeker plaats te vinden, maar zij is per definitie eenzijdig.
• De andere en zeker zo belangrijke zijde van de medaille is het werkelijk in contact komen met de doelgroep, vragen stellen en luisteren naar wat zij te zeggen heeft, welke behoeften de leden van de doelgroep hebben en hoe daarop zou kunnen worden ingegaan, samen met hen! Baseer je op data, data, data, dus feiten, waar dan ook vandaan (zie 7 Measures).
• De ontwikkeling van producten en diensten wordt dan een coproductie tussen staf en leden. Dat geldt ook voor het uittesten ervan. Uiteraard hoeft niet alles te lukken, juist van mislukkingen kan worden geleerd. Dit is een van de lessen uit het onderzoek naar excellente verenigingen (7 Measures of Success).
• Natuurlijk is er geen 'one size fits all solution', het blijft nodig om te denken in categorieen leden, met hen een open tweerichtingcommunicatie te onderhouden en samen met hen in te spelen op hun behoeften.
• Personen, die geen lid zijn van jouw organisatie, zijn dat vaak wel van een of meer (soms wel 5 stuks) andere, alleen al op hun vakgebied. Dus is het van belang om hen niet te benaderen vanuit de gedachte dat zij geen lid willen worden, niet weten wat je hun te bieden hebt en dergelijke. Zij hebben hun eigen keuzen gemaakt en die zijn in de loop van de tijd niet onveranderlijk, bij voorbeeld in samenhang met het verloop van hun carriere.
• Het heeft ook niet zoveel zin om in competitie te gaan met die andere verenigingen, want ook zij bestaan op legitieme gronden, ook zij voorzien in behoeften en behartigen belangen. Het is veel zinniger om (samen met die clubs) na te gaan hoe complementariteit over en weer kan worden bevorderd, zodat ieders leden er baat bij hebben. Laat zien, bij voorkeur samen, wat ieder te bieden heeft en hoe de clubs samen een compleet (?) aanbod van diensten, producten en activiteiten bieden.
• De vereniging is primair een community, een gemeenschap van beroepsgenoten en globaal gelijk gezinden. Dat is een belangrijke inherente waarde van het fenomeen vereniging. Vervolgens is het van belang om aan die community toegevoegde waarde te leveren. Daarbij behoort dan vanzelfsprekend de beinvloeding van de perceptie van de leden, de perceived value.
• Het voorlaatste punt laat onverlet, en het vorige punt onderstreept dit, dat je als vereniging periodiek--bij voorbeeld elke maand of kwartaal-- duidelijk aan je leden en andere stakeholders laat zien wat je in de betreffende periode voor hen hebt bereikt. Stel daartoe performance indicators, prestatie indicatoren, op. Zulke indicatoren richten de aandacht en de energie van de organisatie.
• Enkele van die indicatoren kunnen zijn de mate waarin de vereniging erin slaagt meer leden ertoe te bewegen als vrijwilliger op enigerlei wijze actief bij te dragen aan de vereniging, sponsorgelden te werven; deelnemers te werven voor bijeenkomsten (live of virtueel, denk aan webinars); de inkomsten flink te doen toenemen. Veel Europese (beroeps)verenigingen blijven vaak teveel hangen in de sfeer van de intenties, de goede voornemens, en van onderhanden werk. En bovendien willen zij vaak teveel tegelijk, zonder dat al dit willen voldoende operationeel is gemaakt (zie artikel 94).
• Intenties en het werken eraan zijn geenszins onbelangrijk. Maar uiteindelijk tellen de resultaten. In Noord Amerika is het dan ook niet ongebruikelijk dat het bestuur van een (vooral grote) (beroeps)vereniging prestatieafspraken maakt (te halen targets) met de Chief Executive Officer, de directeur, van de vereniging. Zijn beloning, in casu zijn bonus, wordt gerelateerd aan de mate waarin hij erin slaagt om met zijn organisatie de doelstellingen van het jaar te realiseren.
• Dit klinkt bekend in de oren, zij het dat het in ons land nog verre van gebruikelijk is. Maar wie weet zullen onze verenigingen in de loop der jaren ook dit gebruik gaan invoeren, hopelijk en waarschijnlijk zonder de vreselijk bizarre bijverschijnselen die we kennen uit het bedrijfsleven. Verenigingen zijn in mijn ogen organisaties waarin idealisme en professionaliteit samengaan, in het belang van de leden. Voor hebzucht en zelfverrijking is daarin geen plaats.

Dit lijstje bevat ongetwijfeld tal van punten van herkenning, natuurlijk niet alleen voor beroepsverenigingen. Maar het is toch ook geen gek resultaat van een half uur uitwisseling tussen mensen uit verschillende landen en takken van sport op het verenigingsveld. Het geheel van de rapportages van de beide rondes van alle tafels bood ons een welkome warming up voor het congres dat de volgende dag zou beginnen.

Maar eerst zouden wij 's avonds nog kunnen genieten van een prima diner, ons aangeboden door de ASAE, in de ULTRA SUPPER CLUB, 314 Queen Street West. Hartelijk dank aan Megan Freedman, die deze dag voor de buitenlandse deelnemers organiseerde.

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

27 augustus 2009.

93. Vereniging en beroep: de beroepsvereniging (7). In gesprek met enkele Canadese beroepsverenigingen

Het is vrijdagochtend 14 augustus, de dag voor aanvang van de Annual Meeting, het jaarcongres van de American Society of Association Executives, ASAE, dit jaar in Toronto. De Nederlanders zijn dit jaar met een nog grotere delegatie dan vorig jaar in San Diego, 15 personen. Maandagavond 17 augustus blijkt, tijdens een receptie voor internationale deelnemers, dat er nog een handvol andere Nederlanders is, van wie sommigen in het buitenland wonen en werken. We zijn dus wederom de grootste buitenlandse delegatie. Daarom heeft Megan Friedman, stafmedewerker internationale betrekkingen ASAE, iets bijzonders voor ons bedacht.

Wij zullen, in twee gescheiden groepen, de vrijdagochtend doorbrengen in gesprek met vertegenwoordigers van enkele Canadese verenigingen. De ene groep gaat op bezoek bij de beroepsvereniging van Certified Management Accountants (CMA) of Ontario, de  andere bij de Canadian Urban Transit Association CUTA. Ik maakte deel uit van de eertste groep.

Onze gesprekspartners waren Mervin Hiller, directeur en Sharon Armstrong, vicepresident en business development, beiden CMA en Josette Forde, hoofd afdeling contacten met secties & opleiding bij de Canadian Society of Association Executives CSAE, dus een zusterorganisatie van de ASAE. Desgevraagd hadden wij thuis al input geleverd voor het gesprek. Er lag een mooie agenda klaar, maar in 2 uur tijd kun je met tien mensen aan tafel op zijn hoogst enkele onderwerpen en dan ook nog slechts oppervlakkig, bespreken. En zo ging het ook. 

We hebben het gehad over allerlei gebruikelijke onderwerpen, zoals werving, kwaliteit en behoud van vrijwilligers, de samenwerking met nogal zelfstandig opererende onderdelen van de vereniging (chapters), hoe je omgaat met concurrenten die zich ook op jouw leden richten, het belang van een puike reputatie. Ik geef nu enkele persoonlijke reflecties naar aanleiding van de bijeenkomst.

Er is een heel groot verschil tussen een beroep dat al lang bestaat en dat bovendien wettelijk gereguleerd is aan de ene kant en een nog piepjong beroep als dat van verenigingsmanager aan de andere kant. Het accountantsberoep is van groot belang voor het goed functioneren van de samenleving, het gaat om vertrouwen van de gehele samenleving in de organisatie waarvoor de accountant werkt en ook om het vertrouwen in de deskundigheid en integriteit van de accountant. We hebben onder meer in de Enron affaire gezien, hoe accountants het daar hebben laten afweten. Het gerenommeerde kantoor Anderson is daar zelf aan ten onder gegaan.

Dus is de reputatie van het beroep heel belangrijk. Er zijn in Ontario vele accountants en bovendien 3 verenigingen, die zich op hen richten, waarvan CMA er een is. De ervaring leert dat er, als er ook maar een schandaal ontstaat, dat dit terug slaat op de gehele beroepsgroep. Het managen van de reputatie en dus ook van percepties van het publiek is dus van wezenlijk belang. Het gaat om 'public trust' en  'In a regulated environment image is everything' aldus Hillier.

En dus werkt de CMA via opleidingen niet alleen hard aan de technische deskundigheid, dus de basis van de accountant, maar ook aan zijn leiderschapscompetenties (44 stuks!). Het gaat om een combinatie van calculation and communication, leidend tot accreditation!

Kwaliteitsbeleid voert de CMA ook met betrekking tot degenen die posities bekleden in de vereniging. Zo dient de beoogde voorzitter van het bestuur een geaccrediteerde managementcursus te volgen aan een universiteit. De overige bestuursleden nemen verplicht deel aan een orientatiesessie. Anderen, op lagere niveaus in de verenigingshierarchie (districten) volgen trainingen. Ook ad hoc vrijwilligers krijgen training.

Het is een aanpak die mij zeer aanspreekt. Te vaak gebeurt het in beroepsverenigingen dat posities worden bekleed door mensen die van mening zijn dat ze best een vereniging kunnen besturen, ze hebben immers jarenlang een bedrijf, afdeling enzovoort geleid. Deze houding van 'mij hoef je niets te vertellen' gaat voorbij aan de diverse wezenlijke verschillen tussen de wereld van de betaalde arbeid in bedrijven, die op winst zijn gericht en andere hierarchische organisaties enerzijds en not-for-profit organisaties zoals verenigingen anderzijds. Dus verkijken zulke lieden zich vaak op wat ze kunnen  bereiken gedurende hun zittingsperiode en op wat ze daarvoor nodig hebben!

De vertegenwoordiger van de CSAE, Josette Forde, werkt pas een paar jaar bij de vereniging. Zij is afkomstig uit het bedrijfsleven (farmacie) en (dus?) nog volop enthousiast en vitaal-ondernemend. Zij vindt het werken bij een vereniging van grote toegevoegde waarde voor haar loopbaan. Immers, je kunt en moet je met zo enorm veel terreinen bezig houden, je horizon wordt geweldig verbreed, niet alleen in de ruimte maar ook in de tijd (strategie).

Op haar kantoor werken 13 mensen; de 7 regionale chapters worden geheel geleid door vrijwilligers, zij het met enige (aantal uren afhankelijk van ledental) ondersteuning door een AMC (Association Management Company). De laatste paar jaar heeft haar vereniging al een aantal dingen ingrijpend aangepakt, bij voorbeeld de ook daar bestaande silo/eiland mentaliteit. Deze is vervangen door meer samenwerking, structureel verankerd, en synergie, zodat de effectiviteit van de club als geheel toeneemt. En er staan mooie acties op de agenda.

Elke vereniging heeft haar eigen kenmerken en uitdagingen. Het is echter een groot verschil of je werkt voor een club die een wettelijke basis heeft en waarvan de academische opgeleide leden lid moeten zijn willen ze hun beroep kunnen uitoefenen aan de ene kant en een club van heel divers opgeleide en vooral ook idealistische mensen aan de andere kant. Ik schreef hierover enkele maanden geleden een kort stukje op ons LinkedIn platform Beroepsverenigingen.

Natuurlijk moet de CMA scherp blijven met het oog op de concurrentie met 2 andere clubs, die zich op dezelfde doelgroep richten. Natuurlijk moet de CMA er alles aan doen opdat het imago van de accountancy niet bezoedeld raakt. En er zijn ongetwijfeld nog meer uitdagingen, maar wezenlijk is dat de vereniging er is voor een duidelijk gedefinieerd beroep, met een lange historie, een wettelijke basis en dus een betrekkelijk gegarandeerde status annex inkomen.

Dat leidt onvermijdelijk tot een comfort-zone, met alle respect voor degenen die zich daarbinnen drie slagen in de rondte werken. Er blijven immers genoeg problemen en uitdagingen over. Hoe anders is dan het leven van de verenigingsmanager, die werkt voor een vereniging van verenigingsmanagers, een nog jong beroep? Noch beroep noch vereniging zijn bij het publiek bekend. Zij behoren, aldus Josette met een gepast gevoel voor humor, tot de ' best kept secrets'!

Afgezien van het feit dat Josette nog slechts vrij kort aan boord is en (dus?) nog een vitale indruk maakte, de strijd is op alle fronten nog volop gaande. Promotion bij de doelgroep. ledenwerving, vrijwilligersmanagement, kwaliteitsbevordering, bekendmaking bij werkgevers en het bredere publiek enzovoort. Niks comfort-zone, hard werken, tegen de klippen op!

Persoonlijk ben ik meer gecharmeerd van de CSAE- dan van de CMA situatie. Ik houd van de uitdaging, het ondernemerschap, het bouwen en uitbouwen. Ik voel me vooral meer thuis bij een emancipatiebeweging, een club van mensen die hun plaats zoeken en daar ruimte voor vragen, dan bij een club die de status quo, hoe belangrijk ook, beschermt. Dus alle lof en veel succes voor Josette en haar CSAE.

Ik realiseer me nu dat dit een krachtige rode draad is in mijn leven. Vandaar dat ik enkele maanden geleden, samen met Dinie Naezer-Heerschop, het Platform Beroepsverenigingen heb opgericht. Ben je geinteresseerd, kijk dan op LinkedIn, Platform Beroepsverenigingen (sinds begin mei 2009).

Theo Jonkergouw, verenigingscoach

Toronto, Maandag 17 augustus 2009.